ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΥ.

ΠΡΟΗΓΟΎΜΕΝΗ ΣΕΛΙΔΑ: Η ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ Α. Σ. – ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΜΠΑΝΗΣ

Από ένα ‘’ερέθισμα’’ που πήραμε από ένα παλιό άρθρο του δημοσιογράφου Ηλία Νταλούμη στο περιοδικό Cockpit Αυγούστου-Σεπτεμβρίου 1998,  λέμε να ασχοληθούμε στο σημείωμά μας αυτό, που έρχεται μετά την ΕΙΣΑΓΩΓΗ.

Για τις ρίζες της Ελληνικής Αεροπορίας Στρατού.

Βέβαια κάποια στοιχεία για όσα θα πούμε εδώ, είχαμε δώσει στο προηγούμενο σημείωμα Η ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ Α. Σ. – ΕΙΣΑΓΩΓΗ, χωρίς όμως τεκμηρίωση και βασιζόμενοι στα γραφόμενα στο βιβλίο της  επετειακής έκδοσης του ΓΕΑ με αφορμή την συμπλήρωση των 80 χρόνων από την ίδρυση της Πολεμικής Αεροπορίας, με τίτλο «Η Πορεία προς την Ενιαία Πολεμική Αεροπορία» .

Σε αυτό λοιπόν το βιβλίο, βρίσκουμε (το έχουμε ξαναπεί), ότι ’το 1911 θεωρείται ως η απαρχή της ιστορίας της Πολεμικής Αεροπορίας, με την παραγγελία των τεσσάρων πρώτων αεροπλάνων και την έναρξη της εκπαίδευσης των πρώτων αξιωματικών του Στρατού, που δίκαια χαρακτηρίστηκαν ως «οι πατέρες των Ελλήνων αεροπόρων».

Έτσι, η βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η Πολεμική Αεροπορία στην Ελλάδα τέθηκε στο έτος αυτό, παρ’ ότι πέρασαν αρκετά χρόνια ακόμη, για να λάβει ο νεοσύστατος αυτός Κλάδος την τελική του διαμόρφωση’’.

Το χρονικό κομμάτι από το 1912, μέχρι και τον Δεκέμβριο του 1929 (ημερομηνία που ιδρύθηκε το Υπουργείο Αεροπορίας και η ενοποίηση των αεροποριών του Στρατού Ξηράς και του Πολεμικού Ναυτικού σε έναν αυτοτελή Κλάδο των Ενόπλων Δυνάμεων αυτόν της Π.Α), θα προσπαθήσουμε να καταθέσουμε σήμερα, μέσα από τα ΦΕΚ που βρήκαμε και καθόρισαν μέσα στον χρόνο, την πορεία του αεροπορικού κομματιού των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.

Μέσα σε αυτήν την πορεία έχουμε και μείς, τον χώρο μας και την προϊστορία μας.

Το πιο παλιό επίσημο έγγραφο που βρήκαμε και το μνημονεύει και ο δημοσιογράφος Ηλίας Νταλούμης, είναι ο Νόμος υπ΄αριθμ. 3995 του 1912 που δημοσιεύθηκε στην ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, στο Τεύχος ΦΕΚ 15 Α στις 17 Ιανουαρίου 1912.

Στον νόμο λοιπόν αυτόν, συναντούμε και την πρώτη προσπάθεια δημιουργίας αεροπορικού τμήματος στον Ελληνικό Στρατό.

Με τον παραπάνω νόμο λοιπόν έχουμε το έτος 1912, την δημιουργία ενός Λόχου ασυρμάτου τηλεγραφίας και αεροπλοΐας, που υπάγεται στο ένα από τα μοναδικά τότε, δύο Συντάγματα Μηχανικού.

Η σύνθεση αυτού του Συντάγματος Μηχανικού είναι:

Δυστυχώς, δεν μπορέσαμε να βρούμε περισσότερα στοιχεία, για τον Λόχο αυτόν.

Η παραπάνω γαλλική καρτ-ποστάλ απεικονίζει τον  Υπολοχαγό Δημήτριο Καμπέρο («Campères» στην γαλλική γλώσσα).

Γράφει: Το διπλάνο Henri Farman με χειριστή τον Υπολοχαγό Δημήτριο Καμπέρο του Ελληνικού Στρατού, έχει προσγειωθεί στο Champagne στις 1 Μαΐου 1912. πηγή

Από την επίσημη ιστοσελίδα του ΓΕΑ, για την περίοδο αυτή, αντιγράφουμε:

«Παράλληλα, με την ιδιωτική πρωτοβουλία και στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας από γαλλική στρατιωτική αποστολή, τον Απρίλιο του 1911, ξεκίνησε η προσπάθεια συγκρότησης Αεροπορικών Υπηρεσιών. Το Δεκέμβριο του 1911 αναχώρησαν για τη Γαλλία, οι Υπολοχαγοί Δημήτριος Καμπέρος και Μιχαήλ Μουτούσης, μαζί με τον Ανθυπίλαρχο Χρήστο Αδαμίδη, προκειμένου να εκπαιδευτούν ως Αεροπόροι στη σχολή των αδελφών Farman, στην Etampes, κοντά στο Παρίσι. Τον Απρίλιο του 1912 ακολούθησαν οι Υπολοχαγοί Λουκάς Παπαλουκάς, Μάρκος Δράκος και ο Ανθυπίλαρχος Πανούτσος Νοταράς.

Ταυτόχρονα παραγγέλθηκαν τα πρώτα τέσσερα αεροσκάφη τύπου Henry Farman ΙΙΙ. Η πρώτη στρατιωτική πτήση πραγματοποιήθηκε από τον Υπολοχαγό Δημήτριο Καμπέρο στις 13 Μαΐου 1912. Στο Φάληρο, εκεί που σήμερα είναι το Μουσείο Ιστορίας της Πολεμικής Αεροπορίας. Πτήσεις πραγματοποιήθηκαν και στα μεγάλα στρατιωτικά γυμνάσια της περιόδου μέχρι τις 19 Μαΐου 1912.»

Αεροσκάφος τύπου Henry Farman ΙΙΙ.

Πάνω από φωτογραφία εποχής. Κάτω ως ιστορικό έκθεμα στο Πολεμικό Μουσείο Αθηνών. Είναι ένα από τα τέσσερα πρώτα Ελληνικά πολεμικά αεροπλάνα. Ονομάστηκαν επίσημα «Δαίδαλος», «Αετός», «Γύψ» και «Ιέραξ». Η πρώτη πτήση έγινε από τον Δ. Καμπέρο στις 13 Μαΐου 1912. Για σύντομο χρονικό διάστημα το «Δαίδαλος» μετατράπηκε επιτυχώς σε υδροπλάνο και εκτέλεσε αξιόλογες πτήσεις τον Ιούνιο του 1912. Δύο από αυτά χρησιμοποιήθηκαν σε αναγνωριστικές πτήσεις κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο στη Θεσσαλονίκη και Μακεδονία. Αργότερα αποτέλεσαν το πτητικό υλικό της πρώτης σχολής της Στρατιωτικής Αεροπορίας, της «Σχολής Καμπέρου», με έδρα αρχικά το αεροδρόμιο Λεμπέτ (σημερινή Ευκαρπία) στη Θεσσαλονίκη την περίοδο 1913- 1915. Οι τελευταίες πτήσεις έγιναν στις αρχές του 1917. πηγή

Αεροσκάφος τύπου Henry Farman ΙΙΙ, στο αεροδρόμιο της Λάρισας, 1912. πηγή

Η παραπάνω φωτογραφία  έχει ληφθεί πιθανότατα στη Λάρισα μέσα στο 1912. Διακρίνονται δυο Henry Farman ΙΙΙ, έξω από το υπόστεγο, καθώς και ένα Henry Farman H.F. 20, τύπος που παραλήφθηκε λίγο αργότερα. πηγή. Διακρίνονται οι Ν1 Μουτούσης και Ν2 Κ.Στρατηγόπουλος.

Από την επίσημη ιστοσελίδα του ΓΕΑ, για την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων, αντιγράφουμε:

«Η έναρξη του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου συνέπεσε με τη συγκρότηση του «Λόχου Αεροπορίας» στη Λάρισα, το Σεπτέμβριο του 1912, ο οποίος υπαγόταν κατ’ ευθείαν στον Αρχιστράτηγο μέσω του Γενικού Επιτελείου. Στη δύναμή του εντάχθηκαν άμεσα οι Αεροπόροι Δημήτριος Καμπέρος, Μιχαήλ Μουτούσης, Παναγιώτης Νοταράς και Χρήστος Αδαμίδης, μαζί με τα τέσσερα αεροσκάφη Henry Farman ΙΙΙ.

Αεροσκάφος τύπου Maurice Farman M.F.7

Αεροσκάφος τύπου Henri Farman H.F.20

Ο αεροπόρος Εμμανουήλ Αργυρόπουλος στο αεροσκάφος ‘Αλκυών’ Nieuport IV.G.

. πηγή.

Λόγω της ανεπάρκειας των αεροσκαφών αυτών για πολεμικές επιχειρήσεις παραγγέλθηκαν τα βελτιωμένα Maurice Farman M.F.7 και Henry Farman HF.20, ενώ κατατάχθηκε με το βαθμό του Ανθυπολοχαγού του Μηχανικού ο Εμμανουήλ Αργυρόπουλος, ο οποίος έφερε μαζί του το αεροσκάφος του, τύπου Nieuport IV.G.

Την 5η Οκτωβρίου 1912 πραγματοποιήθηκε η πρώτη πολεμική αποστολή στα αεροπορικά χρονικά της Ελλάδας, όταν ο Υπολοχαγός Δημήτριος Καμπέρος εκτέλεσε αναγνώριση των Οθωμανικών στρατευμάτων στην περιοχή της Ελασσόνας. Τις επόμενες ημέρες οι αποστολές επαναλήφθηκαν, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες, ενώ τα αεροσκάφη βομβάρδιζαν τις Οθωμανικές δυνάμεις με αυτοσχέδιες βόμβες, που είχαν μικρή αποτελεσματικότητα αλλά σημαντική ψυχολογική επίδραση.

Αεροσκάφος τύπου Bleriot XI.

. Πηγή.

Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης στις 26 Οκτωβρίου 1912 από τον Οθωμανικό ζυγό, πρόσθεσε στο δυναμικό «Λόχου Αεροπορίας» ένα αεροπλάνο τύπου Bleriot XI με κινητήρα 50hp, το οποίο πετούσε μισθωμένος Γάλλος αεροπόρος, επ’ ωφελεία του Οθωμανικού Στρατού. Όταν ο Ελληνικός Στρατός απελευθέρωσε την πόλη το αεροπλάνο κατασχέθηκε και ο Γάλλος ιδιοκτήτης του απελάθηκε.

Ο Υπολοχαγός Παναγιώτης Νοταράς σε πτήση επιστροφής, από το Μπιζάνι με αεροσκάφος Maurice Farman MF.7 (26 January 1913).

Πηγή.

Κατόπιν, οι επιχειρήσεις μεταφέρθηκαν στο μέτωπο της Ηπείρου, όπου δέσποζαν τα οχυρά του Μπιζανίου. Ο «Λόχος Αεροπορίας» έδρασε ενισχυμένος με συνολικά 4 Maurice Farman M.F.7. Η πρώτη αποστολή στο Μπιζάνι εκτελέστηκε στις 5 Δεκεμβρίου 1912 από τον Υπολοχαγό Μιχαήλ Μουτούση, ο οποίος αναγνώρισε και βομβάρδισε τις θέσεις του Οθωμανικού Στρατού. Οι αποστολές συνεχίστηκαν μέχρι την απελευθέρωση των Ιωαννίνων την 21η Φεβρουαρίου 1913. Κατά τον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο η συμμετοχή των αεροσκαφών ήταν μικρή λόγω τις φύσης των επιχειρήσεων.»

Για τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918) για την Στρατιωτική Αεροπορία, μαθαίνουμε από την επίσημη ιστοσελίδα του ΓΕΑ, τα παρακάτω:

«Η ανάπτυξη Στρατιωτικής Αεροπορίας συνεχίστηκε και μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Την 16η Αυγούστου 1913, η πόλη της Θεσσαλονίκης ορίστηκε ως η έδρα του «Λόχου Αεροπορίας» που υπαγόταν στο Μηχανικό και τελούσε υπό τις διαταγές του Διοικητή του Γ’ Σώματος Στρατού.

Από την 23η Δεκέμβριου 1913, ο «Λόχος Αεροπορίας» υπήχθη στο Υπουργείο Στρατιωτικών με Διοικητή τον Λοχαγό Δημήτριο Καμπέρο και έδρα το αεροδρόμιο Λεμπέτ (σημερινή Ευκαρπία)». (σ.σ Εδώ μάλλον πρέπει να υποθέσουμε ότι αν και το ΦΕΚ247/Α της 4/12/1913 λέει ότι ο Λόχος καταργείται, μάλλον πρέπει να ισχύει αυτό που γράφει το ΓΕΑ, ότι δηλαδή άλλαξε υπαγωγή).

Τον Δεκέμβριο του 1913 (ΦΕΚ 264Α’ 24-12-1913, [4] «Περί καταρτισμού σωμάτων στρατού και μεραρχιών», σελ. 942), αμέσως μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους είχαμε την δημιουργία του ανεξαρτήτου Λόχου Αεροπόρων (Αρθρο 9, εδάφιο ζ’ «Ο λόχος αεροπόρων και ο λόχος ασυρμάτου θα παραμείνωσιν εν Θεσσαλονίκη, ο μεν πρώτος αυτοτελής…»).

Από τη δική μας έρευνα λοιπόν βρήκαμε ότι το έτος 1913, με το ΦΕΚ 247/Α της 4/12/1913..

…δημοσιεύθηκε ο νόμος 85. Με τον νόμο 85, καταργείται ο Λόχος Αεροπόρων.

Ο παραπάνω Λόχος Αεροπόρων, το έτος 1917 με το, ΦΕΚ 49/Α της 23/4/1917 με Βασιλικό Διάταγμα Περί σχηματισμού της εν ειρήνη Αεροπορικής Υπηρεσίας στρατού:

Μετασχηματίσθηκε και εν ειρήνη (προφανώς όταν ίσχυε η επιστράτευση, είχαν γίνει οι κύριοι μετασχηματισμοί), σε Αεροπορική Υπηρεσία Στρατού.

Μάλιστα στο παραπάνω ΦΕΚ, βρίσκουμε και αναλυτική κατάσταση ανδρών, υλικών και κτηνών, (αναλυτικό Π.Ο.Υ δηλαδή), όπως φαίνεται στα παρακάτω αποσπάσματα:

Το όλον όπως φαίνεται στο Β.Δ: 132 άνδρες και 16 κτήνη.

Ξαναγυρνάμε στην επίσημη ιστοσελίδα του ΓΕΑ:

«Τον Οκτώβριο του 1915, ο «Λόχος» μετονομάστηκε σε Αεροπορική Υπηρεσία Στρατού (ΑΥΣ).

Η αρχική ουδετερότητα της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (ΠΠ) σε συνδυασμό με την πολιτική κρίση που ακολούθησε, επέφερε την επέμβαση των δυνάμεων της Αντάντ στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα την σύμπτυξη της ΑΥΣ στο Αμύνταιο Φλώρινας και κατόπιν στη Ν. Ελλάδα.

Η είσοδος της Ελλάδας στον Α΄ ΠΠ τον Ιούνιο του 1917 σηματοδότησε και τη δραστική δραστηριοποίηση της ΑΥΣ με τη βοήθεια των Γάλλων υπό τον Γάλλο Ταγματάρχη Denain, με τη βοήθεια του Ανθυπίλαρχου Αλέξανδρου Ζάννα, αεροπόρου και μετέπειτα Υπουργού Αεροπορίας.

Οι Γάλλοι είχαν αναπτύξει σημαντική δραστηριότητα στην περιοχή Θεσσαλονίκης, οργανώνοντας 8 αεροδρόμια και ένα προωθημένο εργοστάσιο βάσης (Όρχος Αεροπορίας). Στις εγκαταστάσεις του αεροδρομίου Σέδες άρχισε κάτω από γαλλική διοίκηση η εκπαίδευση των πρώτων αεροπόρων και τεχνικών την 4η Σεπτεμβρίου 1917.

Το Νοέμβριο του 1917, η ΑΥΣ επανήλθε στη Θεσσαλονίκη.

Αεροσκάφος τύπου Dorand A.R.1/A.R.2 Χρησιμοποιήθηκε μέχρι το 1923ως αναγνωριστικό και εκπαιδευτικό.

. πηγή.

Η πρώτη Ελληνική Μοίρα ήταν η 532 Μοίρα Αναγνώρισης. Επιχειρούσε στην περιοχή της Γοργόπης (κοντά στην Αξιούπολη), στον Αξιό ποταμό από την 10η Δεκεμβρίου 1917 με δυναμικό 12 αεροσκάφη Dorand A.R.1 και λίγα Breguet 14A2/Β2. Αρχικά το προσωπικό ήταν μικτής εθνικότητας (Γάλλοι και Έλληνες), ενώ σταδιακά η Μοίρα στελεχώθηκε μόνο με Έλληνες αεροπόρους μέχρι το Σεπτέμβριο του 1918.»

Αυτή λοιπόν η Αεροπορική Υπηρεσία Στρατού τον Σεπτέμβριο του 1917 με το ΦΕΚ 210/Α΄ της 27-09-1917 «Περί συστάσεως τμήματος αεροπορικής υπηρεσίας εις το Υπουργείον Στρατιωτικών, Διεύθυνση Μηχανικού»

μετασχηματίζεται σε Τμήμα Αεροπορικής Υπηρεσίας, που υπάγεται στο Υπουργείο Στρατιωτικών, υπό την Διεύθυνση Μηχανικού.

Βλέπουμε λοιπόν την προσπάθεια να ‘’μαζευτούν’’ τα αεροπορικά θέματα.

Ακολουθεί η έκδοση του Νόμου 1485 του 1918 που δημοσιεύεται στο ΦΕΚ 169/Α’ 02-08-1918, με τίτλο «Περί Αεροπορίας».

Με αυτόν τον νόμο καταργούνται όλοι οι νόμοι και τα ΒΔ που έχουν σχέση με την αεροπορία, και αρχίζουν να μπαίνουν κάποιες βάσεις ανεξαρτητοποιήσεως, αλλά και προβλέφθηκε ακόμη και η ανεξαρτητοποίηση του αεροπορικού αυτού κομματιού του Στρατού Ξηράς.

Έτσι στο Άρθρον 2, εδάφιο α’ του νόμου αυτού, διαβάζουμε:

Μπήκαν έτσι οι βάσεις για την ανεξάρτητη Αεροπορία που όμως παραμένει στις τάξεις του Σ.Ξ.

Βέβαια αν διαβάσουμε την επίσημη ιστοσελίδα του ΓΕΑ, βλέπουμε να λέει:

Μετά την εκπαίδευση των στελεχών από τους Γάλλους η ΑΥΣ μετατράπηκε το 1918 σε διακριτό Σώμα Αεροπορίας, ισότιμο με τα υπόλοιπα όπλα του Ελληνικού Στρατού.»

Εμείς αυτό τα τοποθετούμε λίγο ποιο πίσω, μια που αν διαβάσει κανείς το τμήμα της ιστορίας του ΓΕΑ με τίτλο Επιχειρήσεις στη Μικρά Ασία (1919-1922), εύκολα το αντιλαμβάνεται.

Το τοποθετούμε λοιπόν  στις 15 Σεπτεμβρίου του 1925, με το ΦΕΚ 251/Α της 15/9/1925

στο οποίο όπως διαβάζουμε στο πρώτο άρθρο, εντάσσονται, όλες οι Μονάδες και όλο το προσωπικό των αεροπορικών Μονάδων του Στρατού Ξηράς

και στο άρθρο 3 του νόμου αυτού, βλέπουμε και ποιοι μετατάσσονται από τον Στρατό Ξηράς στο νέο Όπλο Αεροπορίας.

Άρα από τις 15 Σεπτεμβρίου του 1925, με το ΦΕΚ 251/Α της 15/9/1925, εμείς θεωρούμε την Αεροπορία, ως διακριτό Σώμα Αεροπορίας.

Συνέχεια στο : ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ

Advertisements
Σχολιάστε

1 σχόλιο

  1. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΩΝ | ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ ΣΤΡΑΤΟΥ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: